Η αριστερά στο προσκήνιο: Το παράδειγμα της Γαλλίας

Φαίνεται ότι στις μεγάλες κρίσεις, ο πολίτης ή ο λαός επιστρέφουν στις παλιές τους αγάπες. Και δεν έχει πολύ σημασία σε ποιον πόλο συμβαίνει το συμβάν. Πριν μερικά χρόνια μας είχε ξαφνιάσει η άνοδος των Λεπενιστών. Σήμερα μας εκπλήσσει η άνοιξη ενός συστήματος αξιών που νομίζαμε ότι είχε παρέλθει, περίπου σαν το ιπποτικό ιδεώδες σε μια χώρα όπως η Γαλλία. Εντούτοις, ότι γίνεται τώρα στο γαλλικό σκηνικό, είναι εντελώς φυσιολογικό αν κάποιος ξέρει να διαβάζει την ιστορία.


Δεν είναι καθόλου παράξενη η θεαματική άνοδος της αριστεράς, αν σκεφθούμε την πορεία των τάσεων που δημιουργούν αλληλουχίες. Στην Ελλάδα βιώνουμε ακόμα πιο έντονη την εμπειρία. Όταν ο επικολυρικός σοσιαλισμός εκφυλίζεται σε μικρομίζερο μορφάζον μόρφωμα με σαφή προσανατολισμό την προσωποπαγή διατήρηση των κεκτημένων, τότε ευτελίζεται η έννοια «πολίτης» και εξευτελίζεται ο λαός.

Το Κράτος και η Βία μοιράζουν τα χαρτιά. Ο λαός έχει βέβαια πάντα έναν άσσο στο μανίκι και τον κρύβει καλά μέχρι την ώρα της κρίσεως. Το ερώτημα τίθεται πλέον στο πλαίσιο της αποτελεσματικότητας του άσσου όταν του ζητηθεί να καθορίσει το παιγνίδι και να γίνει πολιτικός ρυθμιστής. Νομίζω όμως ότι τον τελευταίο καιρό τουλάχιστον τα κόμματα της ελληνικής αριστεράς δείχνουν μια ιδιαίτερη αναγνωρίσιμη δυναμική που τείνει να επαναφέρει ισορροπίες και να δώσει καινούργιες ευκαιρίες.

Το παράδειγμα της Γαλλίας δηλώνει ότι μετά τον Μαρσέ και τις κατά καιρούς εξάρσεις, δεν υπάρχει πάντα το χάος…    

*Η Μαρίκα Θωμαδάκη είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών