Επί της έδρας το επόμενο ασφαλιστικό Α. ΛΟΒΕΡΔΟΣ ΚΑΙ Γ. ΚΟΥΤΡΟΥΜΑΝΗΣ ΠΑΡΑΔΕΧΟΝΤΑΙ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΝΑ ΑΝΑΤΡΑΠΟΥΝ ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΠΟΥ ΨΗΦΙΣΤΗΚΕ ΗΔΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΕΓΑ

ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ σύνταξης με τις φετινές προβλέψεις σε ό,τι αφορά τα όρια ηλικίας, εξαγορά πλασματικού χρόνου ήδη από το 2011 και κίνητρα απόκρυψης εισοδήματος περιλαμβάνει το νέο ασφαλιστικό.

Το σύστημα γίνεται «κεφαλαιοποιητικό» για όσους έχουν χαμηλές αποδοχές (είτε κρύβουν εισόδημα) και «αναδιανεμητικό» για όσους ασφαλίζονται με υψηλότερες αποδοχές.

Δηλαδή έρχεται ο νέος τρόπος υπολογισμού και παίρνει από τους έχοντες (ή όσους δεν αποκρύπτουν εισοδήματα) έναν μέσο μισθό για να ενισχύσει τους χαμηλόμισθους ή όσους εισφοροδιαφεύγουν. Αποτέλεσμα, οι εισφορές μετατρέπονται σε φορολογία και η κοινωνική ασφάλιση καθίσταται απεχθής και μη συμφέρουσα.

Οσοι ασφαλισμένοι έχουν φέτος τις προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση αλλά δεν πληρούν τα ηλικιακά όρια μπορούν να κατοχυρώσουν αυτό το δικαίωμα και να κάνουν χρήση των μεταβατικών διατάξεων. Θα εξέλθουν έτσι στη σύνταξη είτε με τα φετινά όρια ηλικίας είτε με τα όρια ηλικίας της προσεχούς διετίας (2011-12), μεταβατικό διάστημα κατά το οποίο θα συμπληρώσουν τις ελάχιστες ασφαλιστικές προϋποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι:

*Για την 35ετία δεν αλλάζει το παραμικρό για όσους έχουν ήδη αυτό το χρόνο ασφάλισης και τους λείπει μόνο η ηλικία (58ο έτος). Τα πάντα ανατρέπονται για όσους δεν έχουν φέτος τα 10.500 ένσημα, καθώς αυτοί θα πάνε προς το 60ό έτος αναπόδραστα.

Δεν τις επηρεάζουν

*Οι γυναίκες με 15 έτη ασφάλισης ή 4.500 ένσημα που δεν έχουν την αναγκαία ηλικία (60ό έτος) για συνταξιοδότηση επίσης κατοχυρώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης χωρίς να τους επηρεάσουν τα νέα αυξημένα όρια ηλικίας (στο 65ο μέχρι το 2015). Αυτό ισχύει για όσες ασφαλίστηκαν μέχρι το 1992.

*Το 58ο έτος διατηρείται και το 2011 αλλά αλλάζει ο χρόνος ασφάλισης, καθώς απαιτούνται 36 χρόνια εργασίας-ασφάλισης. Ουσιατικά αυτό σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος πρέπει να αναγνωρίσει (πρόσθετο) πλασματικό χρόνο (στρατού, λοχείας, ανατροφής τέκνων, σπουδών κ.ά.) έως 4 έτη (7 έτη από το 2014) για να βγει στη σύνταξη. Εκτός και αν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση σε ταμείο αυτοαπασχολούμενου, οπότε για την 35ετία στο 58ο έτος υπολογίζεται και αυτή η ασφάλιση.

*Με τροπολογία της τελευταίας στιγμής δίνεται η ευχέρεια στην εργαζόμενη που συνταξιοδοτούνταν έως τώρα στο 58ο έτος με 10.000 ένσημα, να βγει του χρόνου (όταν το όριο για την πλήρη θα έχει ανέλθει στο 58ο) στο 56ο με μειωμένη. Αλλά θα χρειάζονται πλέον 10.400 ένσημα.

*Οι μητέρες με ανήλικο παιδί που έχουν τις ελάχιστες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης (θεμελίωση δικαιώματος με παιδί κάτω των 18 ετών και ασφάλιση από 18,3 έτη στο ΙΚΑ, έως 25 στο Δημόσιο) και δεν έχουν την αναγκαία ηλικία συνταξιοδότησης (50ό έτος) μπορούν να βγουν οποτεδήποτε στο μέλλον στη σύνταξη αρκεί να συμπληρώσουν το όριο ηλικίας που ισχύει κάθε φορά (χρονιά) στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Ομως οι αναπροσαρμογές μπορεί να προσθέσουν έως και 15 χρόνια επιπλέον εργασίας! Πρέπει να σημειωθεί όμως ότι είναι πιθανότατη η εκδοχή δικαστικής ανατροπής των ανωτέρω προβλέψεων στο βαθμό που δεν γίνονται σεβαστά τα ώριμα ασφαλιστικά δικαιώματα.

Τόσο ο υπουργός Α. Λοβέρδος όσο και ο υφυπουργός Γ. Κουτρουμάνης παραδέχονται, μιλώντας στην «Οικονομία», ότι αυτό το ενδεχόμενο, δηλαδή να ανατραπούν δικαστικά ορισμένες προβλέψεις του προσφάτως ψηφισθέντος νόμου, δεν μπορεί να αποκλειστεί. Κυρίως για όσους θέλουν έως και 5 έτη προκειμένου να βγουν στη σύνταξη. Αυτό εξάλλου (δηλ. την 5ετία) δέχονται τα ελληνικά δικαστήρια και αυτή η νομολογία υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Επιπλέον υπάρχει και το Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο μπορεί να επιληφθεί του θέματος εάν υπάρξει προσφυγή.

Ανατρέπονται όλα μετά το 2014

Οι μεταβατικές διατάξεις και, κυρίως, ο πλασματικός χρόνος ασφάλισης περιορίζουν κάπως τις δραματικές επιπτώσεις στα όρια ηλικίας για συνταξιοδότηση κατά τη μεταβατική περίοδο.

Από τη διετία 2013-2014 και μετά όλα ανατρέπονται.

Τα όρια ηλικίας πάνε στο 65ο έτος (και στο 60ό για μειωμένη), θα δίνονται μόνο 12 (και όχι 14) βασικές συντάξεις των 360 ευρώ, ενώ σε μια 5ετία αλλάζει και ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης. Οι ασφαλιστικές εισφορές θα υπολογίζονται από φέτος προκειμένου να βγει η σύνταξη για τα έτη από το 2010 και μετά. Ετσι όσο απομακρύνεται κανείς από τη χρονιά-ορόσημο, το 2010 δηλαδή, τόσο περισσότερα χρόνια θα υπολογίζονται με το νέο σύστημα και με συντελεστή αναπλήρωσης 1,2% για κάθε χρόνο στην ασφάλιση (συν μέρος από τη βασική σύνταξη) έναντι 2%.

Επιπτώσεις

Ομως αυτός ο νέος τρόπος υπολογισμού της σύνταξης έχει επιπτώσεις για όσους έχουν ασφαλιστέο μισθό πάνω από 2.000 ευρώ. Και αυτό γιατί υπάρχει ένα σταθερό ποσό, τα 360 ευρώ της βασικής σύνταξης, που επηρεάζει αρνητικά (ως συνολικό ποσοστό πλέον) τις υψηλές συντάξιμες αποδοχές και θετικά τις χαμηλές.

Δηλαδή τα 360 ευρώ αποτελούν σημαντικό τμήμα της σύνταξης για αποδοχές στην περιοχή των 1.000 ευρώ. Με 35 έτη προκύπτει ποσοστό αναπλήρωσης 81,8% (458 ευρώ ανταποδοτικό τμήμα συν τη βασική, 818), ενώ με μισθό 2.000 ευρώ το ποσοστό αναπλήρωσης πέφτει στο 63,6% (1.276 ευρώ ανταποδοτική και βασική σύνταξη).

Υπ' αυτές τις συνθήκες δημιουργούνται κίνητρα μη ασφάλισης όσων έχουν κάπως ικανοποιητικές αποδοχές, εντείνοντας το φαινόμενο της «μαύρης»-ανασφάλιστης ή υποασφαλισμενης εργασίας.

Η διαιτησία και οι καραμπόλες

Θύματα της διαιτησίας και της τριπλής καραμπόλας Λοβέρδου, ΣΕΒ και ΓΣΕΕ κινδυνεύουν να πέσουν τα δώρα και τα επιδόματα.

Μετά την απόσυρση της διάταξης που προέβλεπε την κατάργηση της διαιτησίας από τον υπουργό Εργασίας, εξέλιξη που αποδίδεται στην επικοινωνία του προέδρου της ΓΣΕΕ Γ. Παναγόπουλου με το γραφείο του πρωθυπουργού, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Δ. Δασκαλόπουλος διαμαρτυρήθηκε έντονα, ενώ με non paper ο Σύνδεσμος έκανε λόγο για «εσωκομματικές και συνδικαλιστικές αντιδράσεις που επιδίωξαν να μπλοκάρουν κάθε αλλαγή». Είχε προηγηθεί ανακοίνωση διάψευση της ΓΣΕΕ στις δηλώσεις Λοβέρδου ότι η διάταξη αποσύρεται γιατί υπάρχει κατ' αρχήν συμφωνία των εταίρων για τη διαδικασία προσφυγής στον ΟΜΕΔ (Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας).

Τελικά τα δυο μέρη (ΓΣΕΕ και εργοδότες) θα συζητήσουν τόσο τη διαδικασία προσφυγής στη διαιτησία (μηχανισμός διευθέτησης των συλλογικών διαφορών) όσο και τη σύνθεση του Σώματος Διαιτητών κατά την επανάληψη των συλλογικών διαπραγματεύσεων εντός της εβδομάδας. Ωστόσο, μετά την αντιπαράθεση για τη διαιτησία, δεν υπάρχει σημείο σύγκλισης για τη διασφάλιση του 13ου και 14ου μισθού και την ενσωμάτωσή τους στους υπολοίπους 12. Ετσι, μένει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιοσμού αυτών των αποδοχών σε μια επόμενη περίοδο λήψης συμπληρωματικών μέτρων για τη «σταθεροποίηση της οικονομίας».

ΧΡ. Μ.