ΤΑΙΠΕΔ: Αποκρατικοποιήσεις μέσω χρηματιστηριακών εταιρειών

Του Βασίλη Γεώργα  Τη  δυνατότητα στις χρηματιστηριακές εταιρείες και τις τράπεζες να ανοίγουν βιβλίο προσφορών για λογαριασμό του ΤΑΙΠΕΔ ώστε να πωλούν μετοχές εισηγμένων εταιρειών που αποκρατικοποιούνται μέσω ΤΑΙΠΕΔ δίνει το νομοσχέδιο – σκούπα που κατέθεσε η κυβέρνηση. Παράλληλα δίνεται η δυνατότητα στο ΤΑΙΠΕΔ να αποδέχεται δημόσιες προτάσεις. Προβλέπεται συγκεκριμένα η προσθήκη τριών νέων παραγράφων στο τέλος του άρθρου 5 του ν. 3986/2011 (αφορά στη σύσταση του ΤΑΙΠΕΔ) ως εξής: «11. Για την πώληση μετοχών που είναι εισηγμένες σε Οργανωμένη Αγορά ή εισάγονται σε Οργανωμένη Αγορά κατά την έννοια του νόμου 3606/2007 (Α’ 195), παράλληλα με την πώληση το Ταμείο δύναται επίσης να αναθέτει σε πιστωτικά ιδρύματα ή ΕΠΕΥ την εξεύρεση αγοραστών μέσω διαδικασίας βιβλίου προσφορών με ή χωρίς την υποχρέωση των πιστωτικών ιδρυμάτων ή ΕΠΕΥ να αγοράσουν τις μετοχές που τυχόν δεν θα διατεθούν. 12.       Το Ταμείο δύναται να αποδέχεται δημόσιες προτάσεις που υποβάλλονται σύμφωνα με τον ν. 3461/2006 (Α’ 106). Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση «είναι ενδεχόμενο να υποβληθεί δημόσια πρόταση από τρίτο πρόσωπο για την απόκτηση εισηγμένων μετοχών εταιρείας μέτοχος της οποίας είναι το Ταμείο. Στην περίπτωση αυτή είναι σημαντικό το Ταμείο να μπορεί να αποδεχθεί τη δημόσια πρόταση, επειδή συνήθως οι δημόσιες προτάσεις γίνονται σε ελκυστικές αποτιμήσεις. Επιπλέον, η διαδικασία των δημοσίων προτάσεων, όπως προβλέπεται στον ν. 3461/2006, ενέχει ήδη το στοιχείο του ανταγωνισμού (μέσω του θεσμού της ανταγωνιστικής δημόσιας πρότασης) και της διαφάνειας. Για τους λόγους αυτούς η προτεινόμενη παρ. 12 του άρθρου 5 του ν. 3986/2011, προβλέπει και τη δυνατότητα του Ταμείου να αποδεχθεί δημόσια πρόταση». Επίσης, επαναδιατυπώνεται η δυνατότητα του ΤΑΙΠΕΔ να εκδίδει warrants και ανταλλάξιμες ομολογίες. Συγκεκριμένα, σε διάταση του νομοσχεδίου διευκρινίζεται η δυνατότητα του Ταμείου να εκδίδει ανταλλάξιμους τίτλους (ήτοι ανταλλάξιμες ομολογίες και warrants), δυνατότητα που προβλεπόταν ρητά στο νόμο 3049/2002 και, όπως σημειώνεται, διευκρινίζεται ότι υπάρχει και στο πλαίσιο του ν. 3986/2011 προκειμένου να αρθεί οποιαδήποτε αμφισβήτηση σχετικά με τη δυνατότητα αυτή. "Μνημόνιο" στα έσοδα Προβλέπει επίσης «μνημόνιο» στα έσοδα που θα λαμβάνει το κράτος από την αξιοποίηση περιουσίας, καθώς οι επιστροφές κεφαλαίου που θα γίνονται τα επόμενα έτη θα οδεύουν για την αποπληρωμή του χρέους. Ειδικότερα, στο άρθρο 9 παράγραφος 3 αναφέρεται ότι μόνο τα έσοδα από μερίσματα της εκάστοτε τελευταίας χρήσης των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών που περιέρχονται στο Ταμείο αποτελούν έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, αφού αυτά είναι τακτικά έσοδα, ενώ ποσά που προέρχονται από κέρδη προηγούμενων χρήσεων ή από επιστροφή κεφαλαίου αποτελούν έσοδα του Ταμείου. Θα κατευθύνονται προς μείωση του Δημοσίου χρέους όπως συμβαίνει και με το τίμημα από την πώληση των υπολοίπων περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου.  Αναλυτικά αναφέρεται: «Κατ’ εξαίρεση, τα έσοδα από μερίσματα επί των κερδών της εκάστοτε τελευταίας χρήσεως δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών, που εισπράττει το Ταμείο, αποτελούν έσοδα του τακτικού Κρατικού Προϋπολογισμού, μέχρι την αξιοποίηση των μετοχών των παραπάνω επιχειρήσεων και οργανισμών, και μεταφέρονται, το αργότερο μέσα σε δέκα (10) ημέρες από την είσπραξη τους, σε πίστωση του λογαριασμού του Ελληνικού Δημοσίου Νο 242703/7 «Έσοδα Δημοσίου εξ εισπράξεων μερισματαποδείξεων του Δημοσίου». Αντίθετα τα μερίσματα που τυχόν διανέμονται από τα κέρδη προηγούμενων χρήσεων καθώς και το προϊόν τυχόν μείωσης μετοχικού κεφαλαίου δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών που εισπράττει το Ταμείο αποτελούν έσοδα του Ταμείου.». Προβλέπονται παράλληλα τα εξής: - Καταβολή δικαιωμάτων μειωμένων κατά 95% σε σχέση με τις κοινές διατάξεις στους συμβολαιογράφους για την κατάρτιση πράξεων που αφορούν στην αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων του Ταμείου. - Περιορισμός των δικαιωμάτων των άμισθων υποθηκοφυλάκων και των προϊσταμένων κτηματολογικών γραφείων, προκειμένου να υπερκερασθούν οι επιφυλάξεις της νομολογίας των ελληνικών δικαστηρίων σχετικά με την ατέλεια ή/και τα πάγια τέλη που προβλέπονται για τους άμισθους υποθηκοφύλακες σε άλλες περιπτώσεις. - Οι επιχορηγήσεις που μπορούν να δίνονται σήμερα στο Ταμείο για την εξυπηρέτηση των σκοπών του  μπορούν να δίνονται και για την κάλυψη κόστους που σχετίζεται με την παρακολούθηση της εκτέλεσης των συμβάσεων που συνάπτει το Ταμείο στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του. - Ο Διευθύνων Σύμβουλος μπορεί να ασκεί για 6 μήνες αρμοδιότητες προέδρου αν κενωθεί η θέση  (ρυθμίσεις για την λειτουργία του Ταμείου παρά την κένωση της θέσης μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου, του Προέδρου ή του Διευθύνοντος Συμβούλου). - Ρυθμίζεται το ασφαλιστικό – συνταξιοδοτικό καθεστώς των εκτελεστικών μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΑΙΠΕΔ κατά τη διάρκεια της θητείας τους στις σχετικές θέσεις.  - Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ταμείου έχει διακριτική ευχέρεια στον καθορισμό των κατ’ ιδίαν διαδικασιών εξεύρεσης αντισυμβαλλομένου. - Το Ταμείο, κατά την αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων που περιέρχονται σε αυτό, οφείλει να τηρεί τους κανόνες του ενωσιακού δικαίου για τη σύναψη συμβάσεων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων.  - Στις συμβάσεις παραχώρησης τουριστικών λιμένων, για ορισμένο χρονικό διάστημα το Υπουργείο Τουρισμού θα αναλάβει την παρακολούθηση της τήρησης των συμβατικών όρων περί της καλής λειτουργίας, συντήρησης, ασφάλειας και ανάπτυξης (με έργα χερσαία ή θαλάσσια), έχοντας προς τούτο και τη σχετική τεχνογνωσία. Ομοίως, στις αντίστοιχες συμβάσεις παραχώρησης λιμένων κρουαζιέρας την αντίστοιχη παρακολούθηση αναλαμβάνει  το Υπουργείο Ναυτιλίας και Αιγαίου το οποίο ασκεί την εποπτεία των φορέων διοίκησης των λιμένων. Για τις μαρίνες ιδιοκτησίας ΕΟΤ και διοίκησης και διαχείρισης ΕΤΑΔ το Υπουργείο Τουρισμού δύναται να ζητά τη συνδρομή της ΕΤΑΔ, η οποία υποχρεούται να την παράσχει.  - Προβλέπεται η δυνατότητα ορισμού ανεξάρτητου τεχνικού συμβούλου ή/και πραγματογνώμονα για τεχνικά ζητήματα που ανακύπτουν κατά τη διάρκεια της σύμβασης παραχώρησης με διαδικασία που θα συνομολογείται στη σύμβαση.  - Στην εισηγητική αναφέρεται ότι  δεν είναι εφικτή η διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με τις γενικώς ισχύουσες διατάξεις. Ως εκ τούτου, για τις περιπτώσεις αυτές, καθίσταται αναγκαία η διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου από γνωμοδότηση συμβούλου ή παρέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου που παρίσταται στις σχετικές συνεδριάσεις του συμβουλίου εμπειρογνωμόνων και του διοικητικού συμβουλίου του Ταμείου καλούμενος 24 ώρες ή 48 ώρες  πριν τη σχετική συνεδρίαση. - Ορισμένες από τις συμβάσεις που συνάπτει το Ταμείο περιέχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις του δημοσίου σε βάθος χρόνου. Το Ταμείο  προβλέπει τη δημιουργία μονάδας παρακολούθησης συμβάσεων στο Ταμείο, ώστε το Ταμείο να παρέχει υπηρεσίες υποστήριξης του δημοσίου σε σχέση με υφιστάμενες συμβάσεις. - Εξομοιώνεται το όριο του προσυμβατικού ελέγχου με αυτό που ισχύει γενικά για τις συμβάσεις του Δημοσίου. Από τις ήδη διενεργηθείσες συναλλαγές, μόνο 3 ανέρχονται σε ύψος χαμηλότερο του ενός (1) εκατομμυρίου ευρώ, και συνέβη και οι τρεις να είναι κάτω από το όριο των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ. Σχετικά με τα υπόλοιπα ακίνητα που έχουν μεταφερθεί στο ΤΑΙΠΕΔ, σύμφωνα με τις υπάρχουσες προεκτιμήσεις για την αξία τους, υπάρχουν περί τα 60 ακίνητα που εμπίπτουν σε αυτό το εύρος τιμών μεταξύ 500.000 και 1.000.000 ευρώ, ενώ από το ευρύτερο σύνολο των 3.000 ακινήτων που έχουν προεπιλεγεί για αξιοποίηση και θα μεταφερθούν στο ΤΑΙΠΕΔ είναι περί τα 400. Ο τελικός αριθμός μπορεί να είναι μικρότερος σε περίπτωση που κάποια από τα ανωτέρω ακίνητα αξιοποιηθούν ως σύνολο ακινήτων μαζί (cluster). - Ορισμένες κατηγορίες συμβάσεων του Ταμείου, όπως οι ηλεκτρονικές δημοπρασίες ακινήτων, λαμβάνουν χώρα με τυποποιημένες και ομοιόμορφες διαδικασίες και συμβάσεις. «Για τις συμβάσεις αυτές είναι αποτελεσματικότερο ο προσυμβατικός έλεγχος να λαμβάνει χώρα για ολόκληρη την κατηγορία συμβάσεων και όχι για κάθε σύμβαση χωριστά» αναφέρεται δίδοντας αυτή τη δυνατότητα. - Προστασία της ΛΑΡΚΟ από πάσης φύσεως πιστωτές προκειμένου να μην παρεμποδιστεί η διαδικασία αποκρατικοποίησης και να καταστεί δυνατή η αξιοποίηση των επιμέρους περιουσιακών της στοιχείων.