Οι 7 προκλήσεις της χρονιάς για το ΠΑΣΟΚ

ΜΕΤΑΞΥ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΩΝ, ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ ΘΑ ΚΙΝΗΘΕΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Του ΠΑΝΟΥ ΣΩΚΟΥ

Το 2009 ήταν για το ΠΑΣΟΚ η χρονιά της μεγάλης ανατροπής καθώς κέρδισε τις εκλογές πολύ πιο γρήγορα και πολύ πιο εύκολα απ' ό,τι υπολόγιζε. Ηδη βρίσκεται αντιμέτωπο με μια από τις πιο μεγάλες προκλήσεις της ιστορίας του, να βγάλει την χώρα από τη μεγάλη οικονομική κρίση. Η ανηφόρα που ήδη ανεβαίνει θα έχει πολλούς σταθμούς - παγίδες, με τους σημαντικότερους μέσα στο 2010.

 Θα αναδείξουμε τους σημαντικότερους αρχίζοντας από το τέλος:

1 ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Το 2010 είναι κατ' αρχήν μια εκλογική χρονιά -θα γίνουν εκλογές για την Αυτοδιοίκηση το ερχόμενο φθινόπωρο- οι οποίες, παρ' ότι έχουν πολύ ειδικά χαρακτηριστικά, θα είναι για την κυβέρνηση ένα μεγάλο κρας τεστ, από το οποίο θα βγουν σημαντικά πολιτικά συμπεράσματα για την αντοχή της...

2 ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ 2 - ΑΙΡΕΤΟΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΕΣ

Αμεσα συνδεδεμένη με τις εκλογές εκείνες και με την... τύχη των συνδυασμών που θα υποστηρίξει το ΠΑΣΟΚ είναι η μεταρρύθμιση που ετοιμάζει το υπουργείο Εσωτερικών στην Αυτοδιοίκηση.

Κατ' αρχάς, στόχος είναι να μειωθούν οι δήμοι από 1.000 που είναι σήμερα σε περίπου 400 (Καποδίστριας 2). Η μεταρρύθμιση είναι αναγκαία και ζωτικής σημασίας για την περιφέρεια, επειδή όμως οι τοπικισμοί εξακολουθούν να υπάρχουν είναι πιθανόν να εκδηλωθούν αντιδράσεις. Ποιοι δήμοι θα συνενωθούν με ποιους, πού θα είναι η έδρα του νέου δήμου, ποια τα κριτήρια. Ο Καποδίστριας 1 που έγινε το 1997 έχει πετύχει, όμως σε ορισμένες περιοχές ακόμα οι πληγές, λόγω των τοπικισμών, δεν έχουν κλείσει. Η κυβέρνηση ούτε από την κοινοβουλευτική της ομάδα θα περάσει εύκολα τις νέες συνενώσεις, καθώς έχει αποδειχθεί ότι σε αυτές τις περιπτώσεις οι βουλευτές συνήθως χαϊδεύουν τα αττιά των τοπικών κοινωνιών για να μη χάσουν ψήφους.

Ο δεύτερος στόχος είναι η εκλογή των περιφερειαρχών. Τα όρια των περιφερειών μπορεί να αλλάξουν, μπορεί και όχι. Σε κάθε περίπτωση, οι νομαρχίες ως αυτόνομες αυτο-διοικητικές μονάδες καταργούνται και ενσωματώνονται στις νέες αυτοδιοικητικές περιφέρειες, το ίδιο και οι νομάρχες. Νομαρχιακές εκλογές δεν θα γίνουν αλλά περιφερειακές.

Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί ότι όλα τα παραπάνω θα είναι έτοιμα μέχρι το καλοκαίρι ούτως ώστε οι εκλογές το φθινόπωρο να γίνουν με βάση τα νέα δεδομένα.

3 ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

Εχει αρχίσει ήδη να προκαλεί συζητήσεις η προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα του λεγόμενου γερμανικού συστήματος (συνδυασμός μονοεδρικών περιφερειών και λίστα επικράτειας). Παράγοντες του υπουργείου Εσωτερικών έλεγαν στην «Ε» ότι είναι ήδη έτοιμο το νομοσχέδιο και μέσα στον Ιανουάριο θα δοθεί για δημόσια διαβούλευση. Επίσης κυβερνητικοί παράγοντες σε μια προσπάθεια να προλάβουν αντιδράσεις ακόμα και από τους ίδιους τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ -στους διαδρόμους της Βουλής ήδη εκδηλώνονται- θυμίζουν με νόημα ότι ο νόμος αυτός ήταν προεκλογική - προγραμματική δέσμευση, που σημαίνει ότι «κανείς δεν δικαιούται να διαφωνήσει τώρα από τη στιγμή που δεν είχε διαφωνήσει τότε».

Σημεία αιχμής: Η κατάργηση του σταυρού, που δίνει τη δυνατότητα στο κόμμα και στον αρχηγό ουσιαστικά να διορίζουν τους βουλευτές -αφού αυτοί αποφασίζουν τη σειρά κατάταξης στις λίστες- και οι πολίτες απλώς να επικυρώνουν τον διορισμό... Η αποδυνάμωση του ρόλου των βουλευτών αφού πλέον ο καθένας θα εκπροσωπεί έναν πληθυσμό όχι πάνω από 50.000. Αυτό σημαίνει ότι ο ηγετικός ρόλος σε κάθε κόμμα που διεκδικούσαν κάποιοι μέσα από τις πρωτιές στις περιφέρειές τους,ακυρώνεται... Στα θετικά του νέου νόμου ο δραστικός περιορισμός του άδηλου και μαύρου πολιτικού χρήματος...

Τα παραπάνω τρία θέματα - παγίδες ανήκουν στις λεγόμενες θεσμικές ανάγκες και πρωτοβουλίες. Η οικονομία όμως έχει τις δικές της:

4 ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ

Η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο και έχει δεσμευθεί έναντι των Βρυξελλών για μείωση από το 12,7% που είναι σήμερα στο 8%. Αν τον Δεκέμβριο του 2010 ο στόχος δεν επιτευχθεί, η αποτυχία της κυβέρνησης θα είναι δεδομένη και καταλυτική. Κατά τη διάρκεια του έτους, βέβαια, ο έλεγχος θα είναι συνεχής και δύσκολα το οικονομικό επιτελείο θα μπορέσει να ξεφύγει από την παγίδα που ήδη έχουν βάλει τα κοινοτικά όργανα στον δρόμο της.

5 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ

Η προετοιμασία του έχει αρχίσει, παίρνουν μέρος σε αυτή και εμπειρογνώμονες της Ε.Ε. και θα σταλεί στις Βρυξέλλες για έγκριση στο τέλος Ιανουαρίου. Από αυτό θα κρίνουν τα ευρωπαϊκά όργανα αν το πρόγραμμα εξόδου από την οικονομική κρίση που έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση είναι αξιόπιστο. Βασικότεροι στόχοι του είναι ο δραστικός περιορισμός της σπατάλης στον δημόσιο τομέα, ο περιορισμός των δημόσιων δαπανών, οι αναπτυξιακές δράσεις...

Η σύνταξή του είναι απλή υπόθεση, η έγκρισή του από τις Βρυξέλλες είναι σχεδόν σίγουρη, όμως η υλοποίησή του χωρίς τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων είναι το μεγάλο ερώτημα.

6ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

Η περικοπή τους είναι το μεγαλύτερο στοίχημα της κυβέρνησης αφού και η ίδια η ευρωπαϊκή ένωση έχει πιέσει πολύ προς αυτή την κατεύθυνση, θεωρώντας την ως το κρίσιμο μέγεθος για τη μείωση του ελλείμματος. Ο Γ. Παπανδρέου έχει ζητήσει οι δαπάνες των υπουργείων να προγραμματιστούν από μηδενική βάση και ο πρώτος έλεγχος θα γίνει στο τέλος Ιανουαρίου. Στη συνέχεια θα γίνεται έλεγχος κάθε μήνα. Στόχος η μείωση να κινηθεί από 10-20%. Ηδη έχουν ανακοινωθεί για την επίτευξη του στόχου δραστικές μειώσεις προσλήψεων, περικοπές δημόσιων προγραμμάτων, κατάργηση κρατικών επιτροπών, μείωση αποδοχών σε κρατικούς αξιωματούχους, πάγωμα μισθών άνω των 2.000 ευρώ...

Ο σχεδιασμός είναι εύκολος, όμως ο δαιδαλώδης κρατικός μηχανισμός ρουφάει χρήματα και δύσκολα ελέγχεται. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πρώτη εξαγγελία του πρωθυπουργού από το πρώτο υπουργικό συμβούλιο για κατάργηση των επιτροπών ακόμα δεν έχει υλοποιηθεί. Είναι πάνω από 2.000 αυτές που λειτουργούν ακόμα... Με απροσδιόριστο αντικείμενο αλλά με καλές αμοιβές για όσους συμμετέχουν σε αυτές.

7 ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

Εχουν ήδη κατατεθεί από το ΠΑΣΟΚ πέντε προτάσεις για ισάριθμες εξεταστικές (Βατοπέδι, Ζίμενς, Γερμανός, Ομόλογα, Χρηματιστήριο). Τα αδικήματα για πολιτικά πρόσωπα έχουν παραγραφεί επομένως η σύσταση τους έχει σημασία μόνο για να βρεθεί η αλήθεια. Κι εδώ είναι η μεγάλη παγίδα για την κυβερνητική πλειοψηφία. Αν δεν βρεθεί η αλήθεια, το πιθανότερο είναι το ΠΑΣΟΚ να κατηγορηθεί κι αυτό για κουκούλωμα. Η αξιοπιστία του παίζεται κορόνα-γράμματα. Επιπλέον, η εξεταστική για τη Ζίμενς θα βγάλει και για τη δική του περίοδο πολλά άπλυτα στη φόρα -ήδη πολλά είναι γνωστά- ενώ εκείνη για το Χρηματιστήριο του 1999 θα προκαλέσει πιθανόν κρίση στις σχέσεις του Γ. Παπανδρέου με τον Κ. Σημίτη, που ήταν τότε πρωθυπουργός. *