Της ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΚΟΚΑΛΙΑΡΗ*
Τις τελευταίες μέρες παρατηρούμε στις ειδήσεις εικόνες που συγκλονίζουν. Στη Γάζα διεξάγεται ένας ανηλεής και αδυσώπητος πόλεμος. Υπάρχουν συμπεριφορές και δραστηριότητες που ακόμα και μεσούντος του πολέμου δεν θυμίζουν σε τίποτα πολιτισμένα κράτη. Και το ερώτημα που προκύπτει είναι: μπορεί ένας πόλεμος να διεξάγεται με κανόνες αν όχι καθόλου;
Οι μαρτυρίες φανερώνουν πως ο πόλεμος αυτός έχει σημάδια γενοκτονίαςκαι δεν σέβεται καν το διεθνές δίκαιο των ενόπλων συγκρούσεων, ένα δίκαιο που είναι εθιμικό και δεσμεύει τους πάντες. Και τα στοιχεία που υπάρχουν ώστε να καταλήξουμε σε αυτό το συμπέρασμα είναι πολλά. Ένας πάνοπλος Γολιάθ, μία στρατιωτική μηχανή έχει εγκλωβίσει σε μία μικρή ζώνη ένα μικρό κράτος με αναχρονιστικό εξοπλισμό και τον σφυροκοπά χωρίς έλεος, αδιαφορώντας για τις αμέτρητες ανθρώπινες απώλειες.
Κατ' αρχήν, δεν υπάρχει κανένας σεβασμός στην αρχή της διάκρισης. Μία αρχή που επιβάλλει στα εμπόλεμα μέρη την υποχρέωση να διαχωρίζουν σαφώς τον άμαχο πληθυσμό από τις μάχιμες δυνάμεις και συνεπώς τους πολιτικούς από τους στρατιωτικούς στόχους. Από το 1969, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, υιοθετήθηκε ομόφωνα η απόφαση 2444 όπου αναφέρει τα εξής : το δικαίωμα των εμπολέμων να πλήξουν τον εχθρό δεν είναι απεριόριστο, απαγορεύονται οι επιθέσεις εναντίον άμαχου πληθυσμού και πρέπει να γίνεται διάκριση όσων συμμετέχουν στις εχθροπραξίες και των αμάχων με στόχο να προφυλαχθούν όσο περισσότερο γίνεται οι τελευταίοι. Δυστυχώς και οι τελευταίες μαρτυρίες αποδεικνύουν πως οι Ισραηλινοί σκοπευτές δεν δείχνουν κανένα έλεος και σκοτώνουν εν ψυχρώ άοπλους, αμάχους ακόμη και όταν αυτοί ψάχνουν στα ερείπια για συγγενείς τους και με κανέναν τρόπο δεν αποτελούν απειλή για τους σκοπευτές. Η ίδια αρχή δεν γίνεται σεβαστή όταν βομβαρδίζουν χωρίς δισταγμόνοσοκομεία και άλλους πολιτικούς στόχους με το σαχλό πια επιχείρημα ότι πίσω από τους αμάχους κρύβεται η Χαμάς. Ακόμη και εάν το τελευταίο δεχτούμε ότι ισχύει και πάλι δεν δικαιολογούνται οι επιθέσεις εναντίον των αμάχων βάσει της αρχής της αναλογικότητας όπως θα δούμε παρακάτω.
Επίσης, μία άλλη αρχή που δεν γίνεται σεβαστή είναι η αρχή του ανθρωπισμού, από τους πρώτους εθιμικούς κανόνες που διαπερνά όλες τις υπόλοιπες αρχές, με συστατικά στοιχεία αυτής την αποφυγή: μη αναγκαίας καταστροφής, των μέσων που προκαλούν υπερβολικό σωματικό πόνο και της προσβολής ανθρώπινων ζωών (αναφερόμενη φυσικά σε ανθρώπινες ζωές αμάχων). Οι βομβαρδισμοί και οι απώλειες που τους συνοδεύουν φανερώνουν πανηγυρικά την έλλειψη ανθρωπισμού στην ισραηλινή πλευρά. Οιυπερβολικά οπλισμένοι Ισραηλινοί δεν διστάζουν να ανοίξουν πυρ στους άοπλους αμάχους.
Επιπροσθέτως, η αρχή της επιτακτικής ανάγκης είναι το απόλυτο επιχείρημα της ισραηλινής πλευράς, η επίκληση της οποίας αγνοεί πως η συγκεκριμένη αρχή αναφέρεται σε όσα δεν απαγορεύονται από το διεθνές δίκαιο και όχι όταν παραβιάζονται όλοι οι άλλοι κανόνες. Η αρχή αυτή στηρίζεται στην λογική της προσπάθειας τερματισμού του πολέμου το συντομότερο δυνατό με σεβασμό στην αρχή που όπως είπαμε και προηγουμένως διαπερνά όλες τις άλλες, αυτή του ανθρωπισμού. Συνεπώς, τα μέσα δεν είναι απεριόριστα και δεν θα πρέπει να υπάρχει δυσαναλογία των απωλειών και του πλεονεκτήματος που επιδιώκεται. Σε αντίθετη περίπτωση ελλοχεύει ο κίνδυνος να είναι η απαρχή διεξαγωγής εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, όπως αυτό της γενοκτονίας.
Τέλος, υπάρχει και η αρχή της αναλογίας που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα όσα προείπαμε και στόχο έχει να προστατέψει τον άμαχο πληθυσμό. Συνδέεται άμεσα με την περίπτωση των αντιποίνων και έτσι αποσαθρώνει την όποια επιχειρηματολογία της ισραηλινής πλευράς αφού οι απώλειες των παλαιστινίων υπερτερούν κατά πολύ αυτών των ισραηλινών για να δικαιολογούν τις στρατιωτικές ισραηλινές ενέργειες.
Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να κάνουμε ξεχωριστή μνεία στο ζήτημα της γενοκτονίας όπως αυτό αποκρυσταλλώθηκε στην ομώνυμη σύμβαση του 1948. Ως γενοκτονία νοείται η μερική ή ολική καταστροφή ομάδας, εθνικής, εθνολογικής, φυλετικής ή θρησκευτικής, ενεργούμενη όμως με πρόθεση. Η παρατεταμένη επί ημερών στρατιωτική δράση έναντι αμάχων και οι τρομακτικές απώλειες αυτών, η διαχρονική συρρίκνωση των οικισμών των Παλαιστινίων, που γίνεται αντιληπτός εάν κάποιος παρατηρήσει τον χάρτη της περιοχής διαχρονικά, εγείρει ανησυχίες και προβληματίζει.
Η διεθνής κοινότητα οφείλει να λάβει θέση και να πιέσει για άμεση παύση των εχθροπραξιών και την ανακούφιση των αμάχων, την άμεση διερεύνηση για διάπραξη εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και τιμωρία των ενόχων. Ταυτόχρονα, αποτελεί μία ευκαιρία για έγερση πρωτοβουλιών από όλα τα αριστερά κόμματα αλλά και τα αντιεθνικιστικά φιλειρηνικά κινήματα, κάποια από τα οποία έχουν αναπτυχθεί στο ίδιο το Ισραήλ, ώστε να λειτουργήσουν ως ομάδες πίεσης για να επιτευχθεί επιτέλους ο τερματισμός αυτής της αιματοχυσίας.
* Η Δήμητρα Κοκαλιάρη είναι Διεθνολόγος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παράκληση να μην υπάρχουν μηνύματα υβριστικού περιεχομένου.